Trönö Kerken...

Op één van onze tochtjes met (schoon)zusje en zwager kwamen we ook in Trönö terecht, niet zo heel van ons vandaan.

Daar staat één van de beste bewaarde kerken van Zweden.

De architectuur van de kerk doet vermoeden dat de kerk uit de 16^e eeuw stamt, maar is in werkelijkheid op zijn minst nog 300 jaar ouder.

 
Een heel ongebruikelijk verschijnsel is de bijzonder goed bewaard gebleven bogårdsmur, een stenen muur met een dakje van hout erop, dat het kerkterrein ommuurt.  Deze muur stamt uit de middeleeuwen.
Op het terrein, binnen die muur, tref je ook de losstaande houten klokkentoren aan

 Uit welke tijd deze klokketoren stamt, is niet bekend, maar men denkt dat het één van de oudste bewaarde exemplaren zou kunnen zijn.  Het ontwerp doet denken aan oude Noorse kerken die opgebouwd zijn uit van die houten singels (net schubben om te zien)

Her en der staat er nog een grafsteen. Is dit geen mooie plek, onder deze boom?

De kerk zelf is gebouwd van graniet en door de tijd zijn er veel elementen aan toegevoegd.
 

De oudste gedeeltes stammen uit de  13^e eeuw . In de 16^e eeuw werd de kerk vergroot tot bijna 2 x de originele maat en werden  o.a. de prachtige beschilderingen toegevoegd.

In de 18^e eeuw werd het altaargedeelte en de bankplaatsing en -aankleding verfraaid.

 

 In de kerk staan nog ook steeds diverse middeleeuwse heiligenbeelden.

Op 24 november 1895 werd er de laatste kerkdienst gehouden, en een week later werd de nieuwe kerk, even verderop in Trönö,  in gebruik genomen.

Een aantal zaken, zoals het oude kerkzilver zijn overgebracht naar deze nieuwe kerk, zo ook één van de meer bijzondere objecten. Een schrijn, die gemaakt is in Limoges, Frankrijk, in het begin van de 13e eeuw, Deze bevat de relieken van Thomas Becket

De nieuw kerk heeft ook een opmerkelijke historie. Deze van rode steen in nieuw gotische stijl gebouwde kerk werd tussen 1996/1998 gesloten omdat er een ernstig aantasting van schimmel moest worden aangepakt. Slechts één maand na heropening werd de kerk op 11 november 1998 door een 4 uur woedende brand ernstig beschadigd. Er kon bijna niks gered worden, behalve de in Frankrijk gemaakt schrijn.

Na de brand werd de kerk gerenoveerd met een ietwat veranderd uiterlijk. De helft van de kerk werd dakloos (linkergedeelte op bovenstaande foto) en de toren kreeg geen spits.

Kijk voor meer foto's van beide kerken in mijn album TrönöKerken

Ik heb de gegevens voor dit stukje uit een Zweedse tekst gehaald, dus als ik lieg dan weet je waar dat aan ligt ;-)

Vi ses!

Pensionär...

Vorige week gebeurde het zomaar, manlief werd 65 jaar!

Toen hij 's morgen uit het raam keek, zag hij tot zijn grote vreugde geen Abraham voor de deur, maar wel

65 år (jaar) geschreven met 65 golfballen, daar neergelegd door zijn golfmaatje

  Het huis was met mate versierd, en op de dag zelf zijn we samen uit eten geweest

 

De dag erna, hebben we, vanaf een uurtje of 3,  met wat inmiddels vrienden uit de buurt gefeest.

Om in de stemming te komen zijn we begonnen we met chocoladetaart met frambozen en room plus een glas bubbels erbij, wat een lekkere en feestelijke combinatie. 

Van de chocoladetaart komt er ook nog wel een receptje. Even geduld :-)

Iedereen had leuke, mooie en persoonlijke cadeau's voor hem uitgezocht. En ook ik kreeg weer, net als vorig jaar met ZIJN verjaardag, cadeautjes. Best verrassend allemaal. Maar ik schreef al eerder dat de gemeenschap hecht en warm is. Natuurlijk werd er ook gezongen, daar houden ze hier van. Elke keer als er iemand binnenkwam werd het zweedse "lang zal hij leven" uit volle borst gezongen.

Ik had een buffetje gemaakt met allerlei koude hapjes en als warm gerecht een ragout van rundvlees .

 hier vind je de aanwijzingen hoe dat te maken 

Natuurlijk weer vergeten een foto te maken van het geheel. Gelukkig vond iedereen het lekker en hebben ze er goed van gegeten.

Gebruikelijk is hier dat mensen die te gast bij je zijn geweest, je kort erna bedanken. De volgende dag dus in de vorm van sms-jes en korte bezoekjes. Het was alles bij elkaar een leuk en feestelijk weekend.

Helemaal zonder familie hoefden we het niet te doen. Daags erna verrasten zijn zusje en zwager hem, door  over te komen en het nog eens met ons te vieren. We zijn 5 dagen op pad geweest met zijn 4-tjes o.a. in het Grossjöberget reservaat hier vlak achter,

...uit eten geweest,

 

...en hebben ook nog wat aan geocachen gedaan. Zo kom je nog eens ergens.

Het was een erg gezellige feestweek! 

Met meer verleden dan toekomst gaan we nu nog meer genieten elke dag, dat begrijp je!

Uit eten

Buiten de deur eten is hier heel gebruikelijk en wordt veel makkelijker gedaan dan in Nederland..
Het kost maar een fractie van wat je in Nederland betaalt.

Werkende mensen gaan vaak voor de dagelijkse warme maaltijd (dagens) in de lunchpauze naar een eetgelegenheid.  Aan het eind van de middag eten ze dan weer thuis iets makkelijks, ook warm. De kinderen eten tussen de middag warm op school.

Vorige zomer zijn we vis gaan eten bij Albertina's in Skärså, een vissersdorp noordoostelijk van Söderhamn. Het dorp deed me een beetje denken aan Volendam of Marken ;-) Kleine huisjes, dicht op elkaar. Het was er leuk, maar voor mijn gevoel iets té toeristisch. ik raak wat verwend met al die rust om me heen

Zie je die rij brievenbussen?

We zaten wel heerlijk buiten met een dakje boven ons hoofd, met uitzicht op het water.

Het bedienend personeel zag er hups (jong en blond) uit in kittige matrozen outfitjes. Ik heb er geenéén kunnen vangen op de foto. Het eten was wel lekker, maar ook weer niet fantastisch. Ik had een visschotel met verschillende vissoorten. Die waren wat fantasieloos op het bord gelegd en het warme geroosterde visje was behoorlijk zwartgeblakerd. Voor verse vis aan de bron zeg maar, zou het wel beter kunnen!

Neemt niet weg dat het toch een leuke uitstap was.

We gaan ook graag en regelmatig naar Lilla K een heel erg leuk en trendy eetcafé in het tuincentrum Mobackes in Bollnäs. 

Als je de link volgt zie je dat ze een dagelijks wisselend menu hebben. Je kunt kiezen uit verschillende gerechten.in buffetvorm. Vlees of kip en vis maar ook vegetarisch.  Met iets aardappeligs of rijst of pasta, groentes, salades, fruit, tapenades, eigen gebakken broodsoorten etc. Erbij water met verse vruchten of -kruiden erin, thee of koffie toe. Het aardige vind ik dat je bij binnenkomst aan de kassa vertelt welke variant je wil hebben. Uitgebreid, of alleen een soepie en salade etc. Je betaalt en vervolgens kijkt geen mens meer naar wat je gaat nemen. Dat vind ik hier zo verfrissend. Men is hier in de regel nog redelijk fatsoenlijk en betaalt niet voor de goedkopere variant om vervolgens de duurste te gaan eten. Goed van vertrouwen zijn ze. Als ik het over duur heb dan praten we over een euro of 15 voor het uitgebreide zondagse brunchbuffet. Gemiddeld betaal je tussen de € 7,50 en € 10 euro voor de andere varianten.

De inrichting is erg trendy gezellig in broccante stijl. Dat spreekt me ook zo aan. Want door de bank genomen zijn de eetgelegenheden niet het toppunt van sfeervol. Vooral veel eethuisjes heb je hier die vnl eigendom zijn van Zweden met meer exotischer roots.

Ze hebben bij Lilla K. (staat voor lilla kök=kleine keuken) ook vaak themadagen en avonden met het daarbij behorende eten en levende muziek.

Je zit in een soort kas en het kan er behoorlijk warm worden als het zonnetje erop staat. Ook de gevederde gasten zijn er van harte welkom en die komen dan ook regelmatig een snaveltje meepikken.

Ja en dan  is er natuurlijk ook nog de Växbo Krog. 

Op de foto rechts. Beperkt geopend en daarom zo leuk om er heen te gaan. Want er wordt wel heel erg lekker gekookt. M.i.op *niveau. Het is een wat luxere manier van uit eten gaan dan naar LillaK.
De eigenaar heeft voor ogen om met ecologische producten van de streek eigentijds te koken. Experimenteel/traditioneel zeg maar.

We waren er al eerder, rond de kerst en toen heb ik er hier ook al wat over geschreven en via de link lees je nog meer (ook in Engels) over dit restaurant.
Wij gaan nu de zaterdag voor Pinksteren weer. Zijn uitgenodigd door de buren. Verheug ik me nu al op ;-)

Vi ses!

Zweedse blogpraat...

Er zijn natuurlijk meer Nederlanders die naar Zweden verhuizen. Op de één of ander manier vind je elkaar. Vooral, in eerste instantie, door de tochtjes door cyberspace op zoek naar informatie . Het is niet alleen leuk om ervaringen te vergelijken/delen maar je kunt ook nog het e.e.a van die ervaringen leren.

Zo lees ik al een hele tijd met veel plezier het weblog van Gonnie, die samen met Peter wat hoger in Zweden zit , in Jämtland. Ze schrijft veel leuke en interessante verhalen over Zweden. Nu heeft ze onlangs een weblog geopend voor gastschrijvers waarin verschillende Nederlanders die "iets met Zweden hebben" hun verhaal doen. Vandaag was ik aan de beurt. Hier kun je mijn verhaal lezen op de originele site, en hieronder kun je het ook lezen.

***

Zweden: Een gevoel 

De foto is gemaakt door T.P.

Midden 70-er jaren. Met mijn  toenmalige vriend de eerste keer, voor mij, naar Zweden op bezoek bij zijn vrienden. De reis ging in een klein autootje dwars door Denemarken en daarna van Fredrikshavn over water naar Göteborg.

Ik stond ’s morgens tegen 6 uur aan dek van het veer om een eerste glimp van Zweden op te vangen. Schemerig donker, kil en winderig, vorst nog in de wit bevroren grond. Die eerste blik op een grauw Göteborg in de eerste ochtenschemer was, vreemd genoeg, als thuiskomen. Ik stond daar en had het gevoel dat ik in het verkeerde land was geboren. Bijzonder verwarrende ervaring, die ik niet eens met veel mensen deelde, want ik was niet zo “van de zweverige” en ik kon het niet verklaren.

Die eerste blik, de reuk, het gevoel… Ik kan het nog zo oproepen. Zweden heeft me nooit meer losgelaten… 

Een aantal jaren kwam ik er heel veel en mijn liefde voor het land groeide.

Door een veranderende relatie en de daarbij behorende levenswijze raakt Zweden wat op de achtergrond en kwam ik er niet meer. Zweden was er wel altijd, als een herinnering aan een mooie oude liefde, diep binnen in mij verankerd. 

Vele jaren later ontmoette ik mijn huidige man en  één van zijn eerste opmerkingen was,  ”als ik gepensioneerd ben ga ik in Zweden wonen”.

“Ah…via talar Svenska”antwoordde ik en was verliefd (nu ook op hem dus :-)

Hij had een aantal maanden in Zweden gewerkt, uitgezonden door zijn werkgever, en had net als ik, een diep genegenheid voor het land en zijn bewoners opgevat. 

Wat trekt ons zo in Zweden?

In de eerste plaats dus  dat alles overheersende  gevoel dat je niet kunt verklaren, maar als ik het toch probeer te benoemen…

Natuurlijk zijn daar “de Rust en de Ruimte”, maar er is ook die fascinerende tegenstrijdigheid van het land en zijn bewoners.

Die prachtige natuur met de verscheidenheid aan dieren en al zijn (smakelijke) opbrengst waar we zo vrij van kunnen meegenieten,… maar ook het natuurgeweld.

De liefde van de Zweden voor die natuur en daarnaast een wonderlijke hang naar alles waar een stekker aanzit of benzine in kan…

De rijke tradities en de behoefte om daar aan vast te houden, met daar tegenover het moderne en vooruitstrevende…

De openheid en tevens de geslotenheid…

De vriendelijkheid en tevens de afstandelijkheid…

Het respect voor mens en dier met de daarbij behorende regels en wetten, maar ook die donkere kant - Lees Mankell en Läckberg maar eens…

Het intensieve, bijna manisch genieten van de zomer tegenover de neiging tot depressiviteit, het alcoholgebruik …

De bureaucratie die toch op een wonderlijk verbazende manier functioneert (als je tenminste geduld hebt)…

Het gebrek een stress, maar ook de opmerkelijk lage stressgrens van de Zweden…

Wij hebben het geluk gehad om in een kleine hulpvaardige gemeenschap terecht te zijn gekomen waar we een goed sociaal leven hebben, met gezamenlijke activiteiten en waar we op de mensen terug kunnen vallen. Ze laten je met rust, maar als het nodig is zijn ze er voor je.

Nog elke dag is daar het verwonderde genieten.

Zweden kun je niet uitleggen, je moet het voelen…

Ria/Henrica

Op de radio...

Zaterdagmorgen 17 maart, tussen 9.00 en 10.00 uur ben ik te horen in Expat on Air van de wereldomroep. er wordt gesproken over het gebruik van de taal in je nieuwe woonland en wat dat met je doet

de aankondiging van het programma is als volgt:

Wonen in een ander land betekent bijna altijd dat een andere taal dan het Nederlands moet worden gesproken. En dat er meestal nog een derde taal bijkomt, bijvoorbeeld Engels of Spaans. Tegenwoordig spreekt de meerderheid van de wereldbevolking naast de moedertaal nog een of meer andere talen.

Wat zijn hiervan de gevolgen voor de Nederlands taal die u spreekt en hoe gaan de hersenen om met die verschillende talen? In Expat On Air van zaterdag 17 maart deskundige uitleg en antwoord op uw vragen.

Professor Ton Dijkstra, hoogleraar Psycholinguïstiek en Meertaligheid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, doet onderzoek naar meertaligheid. Hij kijkt naar de verwerking van de verschillende talen in conversaties, zinsuitingen en woorden.

En hij zoekt uit of taalwisseling te zien is in de signalen die de hersenen afgeven. Liggen de woorden van de verschillende talen gescheiden of gemengd in uw geheugen opgeslagen? De ene Nederlander spreekt zijn vreemde talen beter dan de andere. En de andere vindt het heel lastig om op Nederlandse woorden te komen. Hoe komt dat?

Wim Daniëls is schrijver van een groot aantal boeken: woordenboeken, boeken over taal. Daarnaast is hij columnist bij de radio, onder andere bij het Wereldomroep-programma Klare Taal. Hij is taalkundige en weet letterlijk bijna alles over de Nederlandse Taal.

Een levende taal is constant in beweging. Jaarlijks komen er honderden woorden bij. Houdt u dat bij in het buitenland? En wat doet u daar voor? Of heeft u er helemaal geen interesse in?

Expat On Air is tussen 09.00 en 10.00 uur in heel Europa te beluisteren en wordt herhaald op satelliet. De uitzendingen zijn ook als podcast beschikbaar en zijn terug te luisteren op internet.